Πέμπτη 24 Δεκεμβρίου 2020

μικρό τοπικό λεξικό ΝΑ Λακωνίας (μέρος 7ο)

Στην περιοχή μας υπήρχε, εκτός από την κανονική, και μια τοπική γλώσσα, ένα λεξιλόγιο με λέξεις βασικά Ελληνικές με παραφθορά, αλλά και ξένες, επίσης με παραφθορά, Τούρκικες, Αλβανικές, Σλάβικες, Ιταλικές, καθώς και από χώρες της Βόρειας Αφρικής. Διότι πολλοί οι ξένοι λαοί που πέρασαν από εκεί, είτε σαν κατακτητές, είτε σαν μετανάστες, και, φυσικά, άφησαν τα σημάδια τους. 

ταβλάκι: μικρό ξύλινο ράφι γύρω από το τζάκι τζιγέρι: το συκώτι τουλούμι: ο ασκός τριβές: τα αγριόχορτα που ξεράθηκαν στο χωράφι τσακουμάκι: ο αναπτήρας τσερατσίνα: η χαρουπιά τσιφίδα: το πολύ μεγάλο κοφίνι τσουράπια: οι κάλτσες φιάλα: η νεροκολοκύθα χόντρος: ο τραχανάς 

                   συνέχεια...




Δευτέρα 14 Δεκεμβρίου 2020

μικρό τοπικό λεξικό ΝΑ Λακωνίας (μέρος 6ο)

 Στην περιοχή μας υπήρχε, εκτός από την κανονική, και μια τοπική γλώσσα, ένα λεξιλόγιο με λέξεις βασικά Ελληνικές με παραφθορά, αλλά και ξένες, επίσης με παραφθορά, Τούρκικες, Αλβανικές, Σλάβικες, Ιταλικές, καθώς και από χώρες της Βόρειας Αφρικής. Διότι πολλοί οι ξένοι λαοί που πέρασαν από εκεί, είτε σαν κατακτητές, είτε σαν μετανάστες, κατά τους τελευταίους αιώνες και, φυσικά, άφησαν τα σημάδια τους.

πύργια: το χωνί                   ρέγγα: είδος αράχνης

σαμιαμίδι: το μολυντήρι            ρουπάκι: είδος βελανιδιάς

σιαπάνω: η Αθήνα                 σκαρίκια: τα συγχαρητήρια

σκαλούνι: το σκαλοπάτι            σκοπάιδες: αποξηραμένα σύκα

σογιάς: αναδιπλωνόμενο μαχαίρι   σούρος: το πώμα μπουκαλιού

                               συνέχεια...

Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 2020

μικρό τοπικό λεξικό ΝΑ Λακωνίας (μέρος 5ο)

Στην περιοχή μας υπήρχε, εκτός από την κανονική, και μια τοπική γλώσσα, ένα λεξιλόγιο με λέξεις βασικά Ελληνικές με παραφθορά, αλλά και ξένες, επίσης με παραφθορά, Τούρκικες, Αλβανικές, Σλάβικες, Ιταλικές, καθώς και από χώρες της Βόρειας Αφρικής.

μπουκακάς: ο βάτραχος

Νιάπολη: η Νεάπολη, παραθαλάσσια κωμόπολη 

ξεμαδερώνω: χαλάω, καταστρέφω, αχρηστεύω μια κατασκευή 

πανωγόμι: μικρό σακκί που ετοποθετείτο στα σαμάρι φορτωμένου ζώου

Πεντάνοσα: η Παντάνασσα, το χωριό, παραφθορά
πίστομα: γύρισμα δοχείου ανάποδα, ώστε το στόμιο να βρεθεί από κάτω
                  συνέχεια...

Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2020

μικρό τοπικό λεξικό ΝΑ Λακωνίας (μέρος 4ο)

Στην περιοχή μας υπήρχε, εκτός από την κανονική, και μια τοπική γλώσσα, ένα λεξιλόγιο με λέξεις βασικά Ελληνικές με παραφθορά, αλλά και ξένες, επίσης με παραφθορά, Τούρκικες, Αλβανικές, Σλάβικες, Ιταλικές, καθώς και από χώρες της Βόρειας Αφρικής. Διότι πολλοί οι ξένοι λαοί που πέρασαν από εκεί, και, φυσικά, άφησαν τα σημάδια τους.

λάφτω: τρώω βιαστικά

ματέρες: τα χλωρά κρεμμύδια, πριν κάνουν “κεφάλι”

Μονοβάσια: η Μονεμβασία, η πόλη

μπεζερίζω: καταφέρνω με μεγάλο κόπο, ίσα-ίσα

                 συνέχεια...

Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2020

μικρό τοπικό λεξικο ΝΑ Λακωνίας (μέρος 3ο)

Στην περιοχή μας υπήρχε, εκτός από την κανονική, και μια τοπική γλώσσα, ένα λεξιλόγιο με λέξεις βασικά Ελληνικές με παραφθορά, αλλά και ξένες, επίσης με παραφθορά, Τούρκικες, Αλβανικές, Σλάβικες, Ιταλικές, καθώς και από χώρες της Βόρειας Αφρικής.
Διότι πολλοί οι ξένοι λαοί που πέρασαν από εκεί κατά καιρούς και φυσικά άφησαν τα σημάδια τους και στη γλώσσα.
κατελάος: η ακρίδα   
κεφαλάς: ο νεαρός βάτραχος 
κατσικαντάνης: ο λαγός   
κοπελίτσες: τα κυκλάμινα   
κουφά: τα ποντίκια   
                                                     
                                       συνέχεια...

Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2020

μικρό τοπικό λεξικό ΝΑ Λακωνίας (μέρος 2ο)


Στην περιοχή μας υπήρχε εκτός από την κανονική και μια τοπική γλώσσα, ένα λεξιλόγιο με λέξεις που ήταν βασικά Ελληνικές με παραφθορά, αλλά και ξένες, επίσης με παραφθορά, Τούρκικες, Αλβανικές, Σλάβικες, Ιταλικές καθώς και από χώρες της Βόρειας Αφρικής. Διότι πολλοί οι ξένοι λαοί που πέρασαν από εκεί, είτε σαν κατακτητές, είτε σαν μετανάστες, κατά τους τελευταίους αιώνες και, φυσικά, άφησαν τα σημάδια τους. Μικρό τοπικό λεξικό, λοιπόν, της περιοχής, αυτής της αγαπημένης γωνιάς της μάνας ΝΑ Λακωνίας. 

βορός: ο σταύλος για τις αγελάδες

γιαγκούληδες: παιδικό παιχνίδι παρόμοιο με κλέφτες κι αστυνόμους

διπλάρα: η προβατίνα που γεννούσε δύο αρνιά κάθε χρόνο

ζαλώνομαι: φορτώνομαι πράγματα στην πλάτη

                                       συνέχεια...

                             



Τρίτη 4 Αυγούστου 2020

μικρό τοπικό λεξικό ΝΑ Λακωνίας (μέρος 1ο)

Στην περιοχή μας υπήρχε εκτός από την κανονική και μια τοπική γλώσσα, ένα λεξιλόγιο με λέξεις που ήταν βασικά Ελληνικές με παραφθορά, αλλά και ξένες, επίσης με παραφθορά, Τούρκικες, Αλβανικές, Σλάβικες, Ιταλικές καθώς και από χώρες της Βόρειας Αφρικής. Διότι πολλοί οι ξένοι λαοί που πέρασαν από εκεί, είτε σαν κατακτητές, είτε σαν μετανάστες, κατά τους τελευταίους αιώνες και φυσικά άφησαν τα σημάδια τους. Μικρό τοπικό λεξικό, λοιπόν, της περιοχής, αυτής της αγαπημένης γωνιάς της μάνας ΝΑ Λακωνίας.
αγκωνάρι: μεγάλο κομμάτι από καρβέλι ψωμιού
αναβοή: η δυσάρεστη έκπληξη, το σοκ
ασκουφούτης: ο πολύ μεγάλος βάτραχος
βαγιούλι: η πετσέτα της κουζίνας για το φαγητό

Δευτέρα 13 Ιουλίου 2020

οι τοπικές εκφράσεις


ο σκατογένης, που, μάλλον συμβόλιζε τον σατανά, ήταν ένα παλούκι, μικρό κομμάτι ξερού κλαδιού, που το καρφώναμε με πέτρα στο χώμα, στο μέρος που χάσαμε κάποιο αντικείμενο και μετά αρχίζαμε να ψάχνουμε γύρω-γύρω προειδοποιώντας τον και απειλώντας τον συνέχεια: “σκατογένη θα σε μπήξω”, πράγμα που κάναμε κιόλας, χτυπώντας τον με την πέτρα, μέχρι να καταφέρουμε να βρούμε αυτό που είχαμε χάσει, όχι βέβαια γιατί μας βοήθησε ο σκατογένης, αλλά γιατί ψάξαμε με τις ώρες, θεωρώ ότι επρόκειτο για καραμπινάτο παγανιστικό κατάλοιπο